środa, 23 marca 2011

Agresja i agresywność

Moim największym autorytetem trenerskim, od zawsze, lub odkąd pamiętam, jest Phil Jackson. Fanom koszykówki postać znana. Tym, którzy nie wiedzą podpowiem, że jest to najbardziej utytułowany trener ze wszystkich trenerów NBA. Zawsze żywiłem do tego faceta dobre uczucia. Zawsze imponował mi jego sposób bycia, opanowanie ponad wszystko. W chwilach trudnych zawsze zachowywał się tak jakby mało istotne było to co się wydarzyło przed chwilą. Nie wiedziałem skąd ta siła. Kiedy z mojego doświadczenia wynikało, że to jest zaprzeczenie temu czego świadkiem byłem do tej pory. Wszyscy pozostali trenerzy biegali, krzyczeli,  panikowali a on jak niby nigdy nic stał spokojnie przy bocznej linii i obserwował. Wtedy kiedy trzeba brał czas i to co najbardziej ciekawe pozwalał zawodnikom ,,przedyskutować” problem, a jak już się głowy ochłodziły wkraczał do akcji. Nie musze nikomu przypominać, że ma 11 pierścieni mistrzowskich. W czym tkwi fenomen tego człowieka? Na tak zadane pytanie odpowiedz zawsze się pojawia.
Na obóz do Zamościa przed sezonem 2010/2011 zabrałem ze sobą trzy książki. Jedną z nich była pierwsza książka, którą miałem przeczytać w języku angielskim ,,Sacred Hoops” Phila Jacksona z końcówki lat 90tych. Dziś wiem, że powinna być to obowiązkowa pozycja w biblioteczce każdego trenera. Nie ma w niej mowy o zagrywkach, nie ma w niej mowy o treningu jaki stosowali w Chicago Bulls. Jest to wszystko czym różni się geniusz od wybitnego trenera. Jest to opowieść o człowieku, który kroczy drogą rozwoju duchowego i część z tej wiedzy przekazuje swoim podopiecznym. Opisuje w niej jak ważny jest w zespole każdy członek, począwszy od trenera, przez asystentów po dwunastego zawodnika w drużynie. Jest w niej wiele ciekawych zagadnień, do których będę odnosił w następnych wpisach. Dziś zatrzymam się na jednym z najważniejszych jeżeli chodzi o grę, a mianowicie różnica między agresywnością a agresją. Dlaczego właśnie to?
Wszystko czego nauczam najpierw doświadczam na sobie, ale tym razem nie będę opisywał siebie. Skupię się na zupełnie kimś innym. Życie pisze najlepsze scenariusze. Wczorajszego popołudnia graliśmy mecz z GKS Tychy. Lubię obserwować ludzi i ich zachowania, a już jak dostajesz informację od Życia na co masz zwrócić szczególną uwagę to dziękujesz za doświadczenie. Na przedmeczowej rozgrzewce przy jednej ze zbiórek a raczej przy wsadzie Jarka, jego ręka wylądowała na mojej twarzy. Przyznam szczerze – zabolało. Mój błąd można by rzecz za blisko stałem, zero złości. Jednak zastanawiające było to, że Mokry zrzucił pełną odpowiedzialność na mnie mówiąc ,,Nie moja wina”, absolutnie tak zgodziłem się. Dziś podbite oko przypomina mi o tym, by nie stać pod koszem. Jednak wyczułem dużą złość i agresję w jego zachowaniu. Jest to znak, przypatrz się temu bardziej. Mecz toczył się swoim rytmem, różnie, sinusoidalnie. Jednak moja koncentracja była skierowana na przyglądanie się ,,Luźnemu”. Przyznam, że zawsze w nim widziałem młodego siebie. Nieokrzesanego, walecznego, nie miejącego respektu dla przeciwnika zawodnika, którego zawsze na boisku jest pełno. Jest tylko jedno ale, ta agresja. Agresja skierowana na zewnątrz, jak kipiący lawą wulkan, który niesie za sobą śmierć i zniszczenie. Niszczy po drodze wszystko, nie zważa na nic co przed nim. Jak walec nie mający żadnych zahamowań. Złość kipiąca ze wszystkich porów ciała. Wiele lat nie mogłem sobie z tym poradzić, jeszcze w wieku 28-30 lat zdarzało mi się być chodzącą agresją. Z czasem człowiek uczy się sobie z tym poradzić. Luźnemu od pięciu lat proponujemy różne warianty zachowań by przemienił tą destrukcyjną siłę w coś kreatywnego. I tu przyszedł z pomocą Phil. Czytając o różnicach między agresją a agresywnością wiedziałem, gdzie popełniłem błędy, teraz wiem gdzie popełnia je Jarek. Kiedy w głowie rodzi się niezgodny obraz mnie samego z napotkaną rzeczywistością zaczyna rodzić się agresja. Chęć udowodnienia, że to Życie się myli. Wtedy wkładamy w to wszystko maksimum siły, chcemy za wszelką cenę dowieść swojej racji i niestety zaczynamy działać przeciwko sobie, a jak jesteś członkiem zespołu, zaczynasz zwalczać zespół. Miałem możliwość dość długiego przypatrywania się Luźnemu w czasie meczu i widziałem jak nie potrafi się przełamać, widziałem jak wszedł w ciemną uliczkę i nie znał z niej wyjścia. Widziałem jak bije się z sobą uderzając w swój własny zespół a ulubioną frazą było „Nie moja wina”. Brak odpowiedzialności za swoje czyny to kolejny objaw agresywnego zachowania, wszyscy są źli tylko ja jestem perfekcyjny. Pewnie zastanawiasz się, dlaczego widząc to wszystko nie zareagowałem?  Kiedy kogoś uczysz dajesz mu pewien zestaw narzędzi, i albo z nich skorzysta albo nie. Tego dnia nie było chęci rozwiązania problemu, była chęć walki pokazania się przez własne JA. Trzeba to przeżyć by zrozumieć. Jestem przekonany, że wczorajszy wieczór nie był udany dla Jarka. Bił się dalej z myślami i pewnie wiele razy zapytał się Dlaczego? Niestety tego dnia nauczyciel był tylko obserwatorem i z wdzięcznością patrzył, że jeszcze wiele pracy przed nim. Agresja nie została zamieniona na agresywność. Agresywność nie ma nic wspólnego z agresją. Nie jest wymierzona w niczyją stronę. To zdrowa część motywacji. To udowodnienie sobie i członkom zespołu, że wykonana praca na treningach dała określony skutek. To szacunek do siebie i przeciwnika, który jest po to by obnażyć nasze błędy byśmy stali się lepsi. Nic poza tym. Mylne postrzeganie tych pojęć jeszcze wielu zawodnikom i trenerom napsuje krwi.
Phil został moim mentorem już dawno, choć dopiero od wakacji więcej się dowiedziałem. Łukasz Cegliński na gazeta.pl, zaraz po tym jak przeczytałem książkę, napisał o geniuszu Phila. Uważność to,  to czym cechuję się dzisiaj. Jeżeli zadaję jakieś pytanie odpowiedz zawsze przychodzi. To również, to czego naucza  Jackson swoich zawodników „Bądź uważny”.
Tak więc Drogi Czytelniku Bądź Uważny.
Z miłości do życia i ludzi Leszek

Trening mentalny

Wyobraźcie sobie grupę sportowców, którzy siedzą wspólnie w okręgu i medytują. Nie wiem, na ile nasz bujną wyobraźnię, ale wiem, że możesz postarać się bardziej i wyobraź sobie grupę najlepszych na świecie sportowców , którzy siedzą w okręgu i medytują. Masz już ten obraz przed oczami, to teraz skup się jeszcze bardziej i użyj swojej wyobraźni i cofnij się do czasów wspaniałych, najlepszych koszykarzy na świecie lat dziewięćdziesiątych, Chicago BULLS. Jak Michael Jordan i spółka siedzą i medytują. Nie możliwe, a jednak  zrób to, bo oni robili to w rzeczywistości. Kiedy Phil Jackson obejmował posadę pierwszego trenera Chicago, zaordynował stworzenie specjalnego pokoju, dla zawodników, w którym mogliby się wyciszyć, posiedzieć w spokoju, rozluźnić się. Wprowadził do treningu trening mentalny, coś czego w ówczesnym sporcie nie było lub też nie był powszechnie stosowany. Phil był znany, w dalszym ciągu jest znany z nietuzinkowego spojrzenia na świat. Jest praktykiem ZEN, jednej z wielu form medytacji, pracy nad sobą, nad tym by stawać się bardziej świadomym. Główną myślą tego nurtu jest „wszystko co nas spotyka, jest najlepszą rzeczą, która nam się przydarza”. Dziś miałem możliwość obejrzenia filmu o twórcy Facebook’a. Film o najmłodszym miliarderze w dziejach świata. Mark Zuckerberg wykorzystał swoją szansę. Film pokazuje, jak narodził się największy na świecie portal społecznościowy. Mark okazał się nad wyraz świadomym i czujnym człowiekiem. Został zaproszony do stworzenia strony dla społeczności Harvardu, jednak pod nazwą Facebook rozwiną ją na to co mamy dziś. Całe życie towarzyskie przeniosło się do sieci. A wszystko zaczęło się w czasie kiedy rzuciła go dziewczyna a on postanowił się zemścić. Może nie było to eleganckie ale ,,wszystko co nas spotyka jest najlepsze co mogło nam się przydarzyć”. Zrozumienie przychodzi po czasie. Tego właśnie naucza Phil. Nawet porażka jest w jakimś stopniu sukcesem, o ile jesteś zorientowany w tym czym się zajmujesz. Przez to, że przegrywasz możesz wyciągnąć wnioski, możesz popracować nad negatywnymi emocjami, które władają w czasie, gdy Ci nie idzie. Jest wiele pożytku z porażki, choć wolę używać stwierdzenia sytuacja do rozwiązania. Przypomnij sobie sytuację, w której uważałeś, że poniosłeś porażkę. Poczuj to, niech jeszcze raz w Tobie zrodzą się emocje, które Tobą targały w tamtym czasie. Teraz zamiast nazywać je porażką, stwierdź, mam sytuację do rozwiązania, pilną sprawę do załatwienia. Jeżeli nazwiesz coś porażką, definitywnie zamykasz sobie drogę dla pozytywnych emocji, musisz bić się z myślami co poszło nie tak. Koncentrujesz się na negatywach. Jeżeli przybierzesz inną postawę zdecydowanie, nastawisz się na poprawę sytuacji, zdaję sobie sprawę, że pojawią się emocje negatywne, ale będą działać na Twoją korzyść, bo w sytuacji do rozwiązania skupiasz się na tym by coś poprawić, masz więcej energii do konstruktywnego działania. Phil uczył swoich zawodników, jestem przekonany, że robi to po dziś dzień, jak pracować nad sobą, a przede wszystkim jak wyciszać umysł. Stąd pokój, do którego zawodnicy przynosili swoje talizmany, coś co uważali, że pomaga im skoncentrować się , stąd w pokoju totemy Indian navaho. Przekazywał im mądrości ZEN, które pozwalają na panowanie nad umysłem. Dziś promuje się wolność finansową. Porozmawiajcie z ludźmi, którzy ją osiągnęli, czy mają spokój umysłu. Zapewniam Was nie mają. Zachęcam wszystkich do osiągnięcia wolności finansowej, ale jeszcze bardziej rozumiem ludzi, takich jak Phil, którzy promują wolność i panowanie nad umysłem. Wszystko jest potrzebne. Ważne jest by być tego świadomym. W Polsce trening mentalny dopiero raczkuje, jesteśmy daleko w tyle za światem sportu. Czas nadchodzi, w którym ludzie zrozumieją, że na najwyższym poziomie przygotowanie fizyczne to 20% a przygotowanie mentalne zawodnika do zawodów to 80%.. Dziwię się, że w Polsce świat biznesu wyprzedza w tej dziedzinie świat sportu. Większość spraw związanych z motywacją zrodziło się w sporcie i zostało zaimplementowane w biznes. W naszym kraju jakoś tak na odwrót. Szkolenia dla firm z zakresu motywacji są na porządku dziennym, wprowadza się trening mentalny dla poprawy sprzedaży towarów i usług. Mam kolegę, który wprowadził dla kadry kierowniczej, czołowej firmy informatycznej, żonglowanie trzema piłeczkami. Cóż to ma wspólnego z treningiem mentalnym? Otóż przez dwudziesto minutowy proces ćwiczenia trzema piłeczkami, a raczej wspólnej pracy lewej i prawej ręki, uzyskuje się synchronizację obu półkul mózgowych. Dla niewtajemniczonych utrzymuje się balans między logiką a kreatywnością. Całe szkolnictwo skupione jest dziś na lewej, logicznej półkuli. Wyniki firmy, od wprowadzenia tego rytuału do dnia powszedniego, wzrosły o 20%. Czy nie jest zastanawiające, że człowiek, który zdobył 11 tytułów mistrzowskich, daje do poczytania swoim zawodnikom książki, fragmenty książek, a potem są omawiane. Wszystko jest treningiem, a trening mentalny w przypadku Chicago Bulls, jak i obecnie Lakersów zapewnił Philowi miejsce wśród najlepszych trenerów NBA.